Манипуляторны ничек танырга? Психолог гаиләдә һәм эштә психологик басымнан саклану юлларын аңлата

Психологиядә мондый кешеләрне еш кына манипуляторлар дип атыйлар.

Гаиләдә дә, хезмәт коллективында да мондый кеше белән озак вакыт аралашу кешенең эмоциональ халәтенә тискәре йогынты ясарга мөмкин. Даими тәнкыйтьләү, гаепләү, куркыту яки кимсетү нәтиҗәсендә кеше үз-үзенә ышанычын югалта, стресс кичерә, хәтта сәламәтлеге дә какшарга мөмкин.

Гаилә психологы Наталья Коробкова әйтүенчә, манипулятор үз максатына ирешү өчен төрле психологик алымнар куллана.

Куркыту һәм кимсетү

Иң киң таралган алымнарның берсе – куркыту, янау һәм кешенең дәрәҗәсен төшерү. Мондый кешеләр гаиләдә тормыш иптәшен, балаларын, хәтта өлкән яшьтәге әти-әнисен дәими рәвештә кимсетеп, аларны үз контролендә тотарга тырыша.

«Кыйный – димәк, ярата» дигән фикернең тормышта бернинди нигезе дә юк. Чын мәхәббәт көч куллануны да, даими психологик басымны да кабул итми.

Үзен кызгандыру

Манипуляторларның тагын бер алымы – үзләрен корбан итеп күрсәтү.

«Мине беркем дә аңламый», «Мин бәхетсез», «Бөтен кеше миңа каршы», «Берәү дә ярдәм итми» кебек сүзләр ярдәмендә алар янәшәсендәге кешедә гаеплелек хисе уятырга омтыла.

Кайберләре хәтта авыру булып кыланып та үз теләгенә ирешергә тырыша.

Даими гаепләү

Мондый кешеләр үз хаталарын бик сирәк таный. Киресенчә, тормышындагы һәр уңышсызлык өчен башкаларны гаепли.

«Син булмасаң, мин күпкә уңышлырак булыр идем», «Син мине аңламыйсың», «Син аркасында кәефем юк» кебек сүзләр еш кабатлана.

Бу – кешене үз-үзенә шикләндерү һәм контрольдә тотуның бер ысулы.

«Мәхәббәт» аша басым ясау

Кайчак манипулятор мәхәббәт сүзләрен дә корал итеп куллана.

«Мин синнән башка яши алмыйм», «Син шалтыратмасаң, миңа бик авыр», «Минем өчен шуны эшләмәсәң, үземә нәрсә дә булса эшлим» кебек җөмләләр чын мәхәббәттән түгел, ә эмоциональ бәйлелек тудыру теләгеннән килә.

Нишләргә?

Белгечләр фикеренчә, иң мөһиме – мондый мөнәсәбәтләрне вакытында тану.

• үзегезне даими гаепле итеп тойсагыз;

• фикерегезне әйтергә курыксагыз;

• сезнең белән һәрчак психологик басым ярдәмендә сөйләшсәләр;

• үзегезне эмоциональ яктан арыган итеп хис итсәгез,

бу – сәламәт булмаган мөнәсәбәтләр билгесе булырга мөмкин.

Психологлар мондый очракта шәхси чикләрне сакларга, кирәк булса белгеч ярдәменә мөрәҗәгать итәргә һәм озак вакыт дәвам иткән психологик көч куллануны норма дип кабул итмәскә киңәш итә.

Ә сезнең тормышта манипуляторларга юлыкканыгыз бармы? Мондый кешеләр белән аралашканда нинди юл сайларга кирәк дип саныйсыз?

Хәмидә Гарипова