Сарытау өлкәсендәге Дергач районының Алтата авылын калдырып, ишле гаиләсен төяп, йортын сатып, әти юлга кузгала.
Туган-үскән җирне калдырып киткәндә, миңа – 15, энем Равилгә алты яшьләр чамасы иде. Олы абыебыз Җәүдәткә исә – 16. Үги әниебез аңардан биш-алты яшькә генә олырак. Кыз туганнарыбыз Румия белән Роза беренче көннән аңа «әни» дип эндәште. Безгә кыенрак булды: Зөһрә-әниебез истәлеге ярасы-җәрәхәте, мәхәббәт-сагынуы белән йөрәкнең түрендә, бик эчтә, әмма үзен һәрдаим сиздереп торды.
Безнең бәхеткә, Фатыйма-әниебез дә үз анабыз кебек йомшак телле, мәрхәмәтле, эшчән-тырыш, яхшы күңелле хатын булып чыкты. Яшь әни бер-бер артлы тагын өч бәби алып кайтты. Рива, Салават, Нурия... Әни беребезне дә ашау-эчүдән, тәрбия-наздан аермады. Бердәм, дус гаилә булып яшәдек. Өс-башыбыз һәрчак чиста, юылган, ямалган, үзебез, шөкер, тәртипле булып үстек. Мөҗип Рамазанов гаиләсен тирә-күрше үрнәк итеп сөйли иде. Туганнар һәммәбез укыдык, югары белем алдык, тормышта үз сукмагыбызны, үз юлыбызны таптык. Шәхсән мин үзем Самаркандта – авыл хуҗалыгы институтын, соңрак Ташкентта партия мәктәбен тәмамладым. 15 ел райкомда – бүлек мөдире, тагын 15 ел район башкарма комитеты рәисенең беренче урынбасары булып эшләдем. Үзбәк илендә, чынлыкта, чит җирдә, татар кешесенә җитәкче урын биләү, аннан да бигрәк шул урында 30ар ел утыру җиңел эш түгеллеге аңлашылса кирәк.
Әти киңәшен тотканга, биек урындыкларда да селкенми утыра алганбыздыр дип уйлыйм. Ул әйтә иде: «Кайда булсаң, ни эшләсәң дә онытма: Аллаһы Тәгалә бар, карап тора, күреп тора. Баемакчы булып, акылыңны югалтма». Җитәкче урын биләүчене еш кына нәфесе харап итә. Әтинең: «Хәрәмгә кермәгез!» – дип гомер буе кисәтеп торуы эзсез узмагандыр. Җәүдәт абыебыз да районда җитәкче булып эшләде. Равилебез – Алмалык химкомбинатта баш инженер, Рива – Ташкентта завод директоры, Салават шул ук заводта мастер булды. Нурия белән Румия бухгалтер һөнәрен сайладылар. Румия – күп еллар Госбанкта баш бухгалтер булып эшләде.
Әти белән әни 60 ел бергә яшәделәр. Ташкентта әтиебезнең 90 яшен бәйрәм иттек. Төрлебез төрле якларга таралышсак та, гаилә бәйрәмен уртак табында – әти-әни янында үткәрү нәселебезнең матур гореф-гадәте иде. Әни 30 кешелек табын кора, җиләк-җимеш, табигать хәзинәләреннән өстәл сыгылып тора. Татар гадәтенә тугры калып, өч-дүрт бәлеш сала, чәк-чәген, пәрәмәч, гөбәдиясен пешерә. Ә без күчтәнәчкә күлмәк, яулыктыр ише кием-салым гына алып барабыз. Аларның киң күңелле, дус, кунакчыл, ачык, туганчыл булуын оныклар да гомер буе сагынып сөйләрлек. Уңган хатын иде әниебез. 84 яшендә бакыйдан мәңгелеккә күчте. Урыннары җәннәттә булсын.
Уникешәр-унөчәр оныгын җыеп, әти һәммәсен туңдырма белән сыйларга кафега алып бара... Һәркайсын барлый, сөя, башыннан сыйпый. «Шунча бала үстереп хур булмадык», – дияргә ярата. Ә мин, тора-бара гаиләмне ияртеп, Казанга кайттым. Улым Илнур белән йорт төзедек. Максудыбыз да Татарстанга кайтып урнашты. Кызыбыз Җәмилә Казанда табибә булып эшли.
Безне очраштыруга сәбәпче булган китаплар турында сорыйм Камил абыйдан.
– Әнием турында бик матур итеп язма чыгарасым килгән иде. Теге кешегә барып ялынып карыйм, монысына, аннан соң, нигә соң әле мин үзем китап чыгармыйм дип уйладым да эшкә тотындым. Бүгенге көнгә менә өч китап бастырып чыгардым. Акчасын да үз хезмәтебез белән табабыз. Бакчабызда помидор үстерәбез дә базарга илтеп сатам. Эштән курыкмыйбыз без. Гел зарланып, кемнәндер нәрсәдер өмет итеп йөргән кешеләрне бик аңлап та бетермим, – ди Камил Рамазанов.
Кызыклы яңалыкларны күзәтеп бару өчен безнең МАХ каналына кушылыгыз.
Комментарийлар