Ток-шоуларда төкерек чәчеп кенә чын тарихны ачып буламы?

Берничә ел элек ул чара бөтенләй Җиңүчеләрдән башка гына уздырылган иде, әйтерсең лә СССРның моңа бөтенләй катышы булмаган.

Украинада мәйдан оешканнан бирле, ул ток-шоу­лар күбәеп китте бугай. Бер төркем сәясәтчеләр үзара бәхәсләшеп, берсен-берсе бүлдерә-бүлдерә төкерек чәчә, бик канатлы, патриотик сүзләр яңгырый, әмма нәрсә дә булса үзгәрдеме соң? Кырым Россиягә кушылгач, ток-шоучылар әлеге ярым­утрауга ашыкты: биредә бит ничаклы совет фильмнары төшерелгән булган! Икенче бер шоу-тамашачы анда барып Чеховның чия бакчасында йөреп кайтты. Чехов барыбер рус классигы булып калачак инде ул, майлы калҗа эзләп, шоу ясап йөрмәсәләр дә булгандыр. Үз акчаларына йөрсәләр иде хет.

Әлеге шоуларда нәрсә эшләргә, ничек яшәргә кирәклеге турында өйрәтеп, акыл сатып утырганчы, бәлки кайсын-берсен дәшми-тынмый, пиар ясамыйча гына эшләп караргадыр? Шул ук Освенцим вакыйгасына әйләнеп кайтсак, Голландиядә 1947 елда ук «Анна Франк көндәлеге» дигән китап дөнья күрә. Соңыннан ул 67 телгә тәрҗемә ителә. Берничә ел элек Анна Франкның өй-музее Икенче ­бөтендөнья сугышы чоры балалары язган көндәлекләрне китап итеп бастырып чыгарган. Ә нишләп андый китап бездә юк? Ул сугышның иң куркыныч язмаларын – сугыш чоры балаларының көндәлекләрен туплап китап бастырып чыгарып булмыймы? Ә без нигә сугышның михнәтен, Җиңүнең әһәмиятен оныталар дип утырабыз.

Алга таба да шулай дәвам итсә, тарихны әллә кайсы якларга борып бетереп, безне бу сугышта фашистлар белән бер сызыкка да куюлары ихтимал. Көнбатыш шуны тели дә инде, шул юнәлештә эш тә алып бара һәм нәтиҗәгә дә ирешә. Украинаның элеккеге премьер-министры Яценюкның «Кызыл Армия Украинага да, Германиягә дә һөҗүм иткән» дип күзгә төтен җибәрүе, «Освенцимны украиннар азат иткән» дию­ләре – моңа ачык мисал. Украина фронты сугышчылары дигәч тә, анда украиннар гына булмаганын аңлый белергә кирәктер инде ул. Татар фронты бөтенләй булмаган, әмма татар сугышчылары сугышмаган бер генә фронт та юк.

Мәгълүмати сугыш үз эшен яхшы эшли, Япония, АКШ, Европаның бик күп илләрендә хәзерге буын АКШны Икенче ­ бөтендөнья сугышында җиңүче дип белә, чөнки алар шундый тарихны укый. Алар белүенчә, СССР да сугышкан бераз. Шул «бераз» гына сугышу нәтиҗәсендә берничә дистә миллион кешесен корбан иткәнен генә белергә теләмиләр. Шул ук Украинаны гына алсак та, алар да тик ятмый, газга түләргә акчасы булмаса да, балалар өчен яңа төрле тарих язып, уйлап чыгарылган каһарманнары хакында китаплар, тарихи дәреслекләр бастыралар. Ә бездә? Ток-шоуларда төкерек чәчеп утырсак кына инде. Әмма аларны яшь буын карамый һәм, аңлавымча, дөрес эшли.