Дилбәр Гарифуллина
Авылда үз эшен ачарга теләүчеләргә «Агростартап» һәм «Эш башлаучы фермер» конкурслары бар. Алар 3 млн сумга кадәр ярдәмгә өмет итә ала. Авылда яшәүче хатын-кызларга баласы туса, 100 000 сумга кадәр акча бирелә.
– Авылда яшәүче гаиләләр өчен кооператив хәрәкәтен үстерә башлагансыз дип беләм.
– Бу юнәлештә быелдан эшли башладык. «Булышып үстерәбез» («Растим помогая») проекты үсемлекчелеккә йөз тота. Конкурс аша үткән ун гаилә ел дәвамында яшел тәмләткечләр үстерү өчен махсус җайланмалар алдылар. Кошчылык буенча да проектыбыз бар. Аның максаты – кошчылык буенча кооператив булдыру, моның өчен авыл халкын мөмкин кадәр күбрәк җәлеп итәргә телибез. Халыкны кече бизнеска өйрәтү буенча мәйданчык булдыру уе да бар. Киләсе елга авыл мәктәпләре арасында иң яхшы бизнес-проектка конкурс уздырырга ниятлибез. Җиңгән команда чит илдә стажировка үтәчәк.
– «Үз һөнәрендә иң яхшысы» конкурсын телгә алдыгыз. Ул нинди конкурс?
– Аграр тармакта эшләүче һәм шул юнәлештә укучы студентлар арасында үткәрелә ул бәйге. Анда катнашучылар тугыз номинациядә көч сынаша. Алар арасында агроном, хисапчы-икътисадчы, механизатор, мал табибы, инженер-механик, сыер саву операторы, зоотехник һәм башка һөнәрләр бар. Бәйге җиңүчеләре ике атнага Германиягә стажировкага бара.
– Яшьләр кайтсын өчен, эш бирүчеләр дә тырышлык куярга тиештер?
– Алар белән эшләү практикасы бар. Әйтик, «50гә/50» программасы нигезендә, студент авыл хуҗалыгы предприятиесенең стипендиаты була. Студент 10 мең сум стипендия ала, шуның 5 меңен, агросәнәгать комплексын кадрлар белән тәэмин итү өчен дәүләт ярдәме чаралары кысаларында – бюджет, ә калган 5 меңен студент эшкә кайтачак авыл хуҗалыгы предприятиесе түли. Шулай ук Авыл хуҗалыгы министрлыгы уку йортларында махсус максатчан урыннар булдыра. Анда эләгү өчен районның авыл хуҗалыгы идарәсенә мөрәҗәгать итәргә кирәк. Бу югары белем алу гына түгел, эшле булу мөмкинлеге дә.
– Эше булу – бер, яшь кешенең ял да итәсе килә бит. Моның өчен нинди шартлар тудырыла?
– Күп кенә зур авылларда мәдәният йортларына ремонт ясалды. Әмма барысында да яшьләрне җәлеп итәрлек атмосфера тудырылмый. Аграр яшьләр берлеге авыл җирләрендә креатив технологияләрне үстерүгә юнәлтелгән проектларга булышлык күрсәтә. Кристина Касланова, «Очрашу урыны. Урыссу» проекты белән «Авылда социаль проект» конкурсы җиңүчесе булып, грант отты. Аның ярдәмендә мәдәният йортының ташландык ишегалдындагы 500 квадрат метр мәйдан төзекләндерелде. Анда җәйге кичләрдә күңелле чаралар үтте. Киләсе елга авыл клублары хезмәткәрләре өчен шундый белем алу программалары булдырырга уйлыйбыз.
– Сезнең берлек авыл яшьләренең нинди проблемаларын хәл итәргә булышты?
– Алар күп. Эш башлаучы фермерлар мәктәбен тәмамлаган биш кеше Авыл хуҗалыгы министрлыгыннан 16 млн сумлык грант алды. Район бүлекчәләре җитәкчеләре уңышлы карьера ясый. Мамадышта Айнур Әгъләмов район башлыгы урынбасары булды. Алабугадан Николай Мельниковны авыл җирлеге башлыгы итеп куйдылар.
– Кайсы районнарга яшьләр күбрәк кайта?
– Татарстан буенча Дәүләт статистикасы федераль хезмәтенең территориаль органы мәгълүматларына караганда, быел 18дән алып 35 яшькәчә булган иң күп яшь кешеләр Питрәчкә (якынча 800 кеше), Лаешка (500ләп кеше), Биектауга (50 кеше), Менделеевскига (20 кеше) һәм Әтнәгә (10 кеше) кайткан. Калган районнарда, киресенчә, яшьләрнең китүе күзәтелә.
Соңгы биш елда яшьләрнең хезмәт хакы яхшы түләнгән, тулы социаль пакет белән тәэмин ителгән, шулай ук инновацияле технологияләр кулланыла торган республика эчендәге предприятиеләргә эшкә китүе күзәтелә. Район башлыклары да бу тенденцияне белә, аларда үзләренә инвесторлар җәлеп итү буенча стратегик программалар эшләнә. Бүген районның брендын һәм имиджын булдыру мөһим, ул авыл халкының тормыш сыйфатын гына күтәреп калмыйча, эш урыннары булдыра торган яңа инвесторларны җәлеп итәргә дә булыша. Бу уңайдан Питрәч районын үрнәк итеп китерәсе килә. «Скорлупино», «Әлбәдән» хәрби уеннары кебек Бөтенроссия фестивальләрен оештырып, яшьләр туристлар агымын арттырып кына калмыйча, федераль дәрәҗәдә «Авыл территорияләрен үстерү буенча иң яхшы стратегия» буларак та билгеләнеп үттеләр. Бу муниципаль хакимиятнең районны үстерүгә омтылышы булса, яшьләрнең идеяләр тәкъдим итеп, аларны гамәлгә ашырырга ярдәм итәргә әзерлеген күрсәтә. Ун ел элек «авыл яшьләре» дигән сүзтезмә тискәре ассоциация тудырса, хәзер яңа мәгънә алды. Бүген авыл яшьләре авырлыктан курыкмый, булган мөмкинлекләрне сөенеп куллана, үсәргә тырыша.
Кызыклы яңалыкларны күзәтеп бару өчен безнең МАХ каналына кушылыгыз.
Комментарийлар