Шәһри Казан

Россиялеләргә «Ай ясагы» түләтергә җыеналар

15 елга исәпләнгән программаны чынга ашыру өчен 2,15 триллион сум акча таләп ителә. Уваров тәкъдименчә, россиялеләр ихтыяри нигездә «Ай ясагы»н түләсәләр, нәтиҗәгә ирешеп була.

Тормыш дәрәҗәсе белән икътисадның бәйлелеге турында диссертацияләр һәм калын-калын китаплар язалар, ә кыскача гына әйткәндә – икътисадтан килгән керем халыкның тормыш дәрәҗәсен тәэмин итә. Теләсә кайсы дәүләтнең эчке вал продукты (ЭВП) аның күрсәткече һәм моны нәрсә белән ашарга икән дип баш ватасы юк – аны халык санына гына бүләргә кирәк. Теге яки бу илдә булучылар, андагы тормыш дәрәҗәсен күреп, кемнең күпме «ЭВыПы»ланганын чамалый ала.

 
Россия икътисадын күтәрү буенча күп эшләр эшләнә, ирешелгән нәтиҗәләр дә бар, аны тагын да алгарак җибәрү өчен күпме белгеч баш вата. Күптән түгел генә «Роснано» башлыгы Анатолий Чубайс та аңа үсәргә комачаулый торган төп проблемаларны атап үткән. Аның фикеренчә, газ белән электрга бәяләрнең түбән булуы аны тоткарлап тора икән. Шул ук вакытта тәкъдим белән дә чыга – тотарга да газга бәяләрне күтәреп куярга! Россиялеләр аны бик арзан бәягә яндырганга, елына 50-60 миллиард кубометры бушка ягыла икән. Безнең илдә бу ягулыкка бәяләр башка бик күпләр белән чагыштырганда арзан – 5,7 сум гына. Швециядә, мәсәлән, аның кубометры 75 сумга чаклы җитә. Әмма Скандинавиянең бу дәүләте – дөньядагы иң алда баручыларның берсе, аның белән чагыштырып утыруның мәгънәсе юк.

Реклама

Европаның уртача бәяләренә җитсен өчен дә бездәгесен алты тапкырга күтәрергә кирәк булачак. Халык алты гына түгел, аннан күбрәккә кыйммәтләнсә дә риза булыр иде, әгәр тормыш дәрәҗәсе шуның хәтле үк югары булса. Кунак ашы кара-каршы булырга тиеш: сез – безгә, без – сезгә. Шулай үзара бирешеп торганда, нинди күңелле булыр иде. Бүген дә коммуналь хезмәтләр өчен түләүләр күпчелек россиялеләрнең кесәсенә суга, шуңа өстәп тагын Чубайс тәкъдиме дә кабул ителсә, бурычка батучылар күпкә артачак. Бәяләрне 50 процентка арттырганда да бурычлар 1,5-2 тапкырга үсәчәк, диләр белгечләр. Үзеңне Швециядә кебек хис итәр өчен газга бәяләрне арттыру гына аз шул әле. «Суга батучыларны коткару – батучыларның үз мәшәкате» дигәннәренең ачык мисалы бу.

«Идел буенда ачлык, халык кырыла», – дип килеп әйткәч, Бохара әмире: «Нигә соң алар пылау ашамыйлар икән?» – дип аптыраган ди. Шуның төсле, өстәгеләр астагыларның хәлен аңламый торып, икътисад ниндидер үсеш алыр, «ЭВП»ыбыз артып китәр дип хыялланасы гына кала. Эшлисе эшләр дә бик күп бит безнең – Марс, Ай программаларын гамәлгә ашырасы бар. Алар да шактый гына чыгымнар сорый. Берләшкән ракета-космик корпорациясенең элеккеге департамент директоры Валентин Уваров моннан да чыгу юлын тапкан – Ай ясагын гамәлгә кертергә кирәк икән. Унбиш елга исәпләнгән әлеге программаны чынга ашыру өчен 2,15 триллион сум акча таләп ителә. Уваров тәкъдименчә, россиялеләр ихтыяри нигездә «Ай ясагы»н түләсәләр, нәтиҗәгә ирешеп була. Халыкның йөз миллионы гына ясак түләргә ризалашса да, һәркайсына 21,5 мең яки унбиш ел буена ай саен 120 сум килеп чыга. Дөрес, элеккеге департамент җитәкчесе моны мәҗбүр итеп түгел, теләк белдерүчеләр исәбенә генә эшләргә ди, әмма Ай программасы безгә шул хәтле кирәк һәм беренчел мәсьәлә булып тора ки, дәррәү кушылырбыз, мөгаен. Ай саен 120 сумыңны кызганып, америкалылар йә кытайлар, Айга менеп, безнең башка төкермәс өчен. Уваров Россиягә бу өлкәдә АКШ белән әшнәлек килешүләренә өмет итәргә кирәкми, океан артындагыларны беренче чиратта космостагы әшнәлек мөнәсәбәтләре түгел, ә үзенең милли куркынычсызлыгын тәэмин итү борчый, дип белдергән. Менә бит ничек, башкалар өчен беренче чиратта – милли куркынычсызлык, безгә – Ай станциясе. Ай ясагын түләп бетергәч, Марс взнослары, Кояш займнары, Юпитер процентлары да булмый калмас әле, Галәм зур бит. Чубайс тәкъдим иткәнчә кыйммәтләнгән утка-газга түләгәч, галәмдәге башка җисемнәрнең программаларына да бераз калырга тиеш. Швеция кебек илләрнең бу хакта бик борчылып, нәрсәдер эшләргә җыенганы турында ишетелгәне юк. Әллә газ өчен түләүләр кыйммәт булгангамы, әллә башка нәрсәме шунда, бәлки бик нык «ЭВыПыланган»нардыр. Алай да бик яхшы түгелдер ул, ЭВПың югары булып, Ай станцияң дә булмасын инде. Җирдә генә рәхәтен күреп яшәүнең ни кызыгы бар, Айга да менеп карамагач.

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (1)
  • 8 февраль 2018 - 10:18
    Без имени
    Шәп мәкалә! Ә безнең түрәләрнең оятсызлыгы чиксездер ул. Үзләренең түләү хакларын киссеннәр, шунда ук бөтен миллиардлар табыла
  • 23 апрель 2018 - 17:22
    15 майга кадәр шашлык кыздыру тыела?! Алда май бәйрәмнәре. Күп кешеләр, әлбәттә, табигать кочагында ял итү, шашлык яки уха пешерү турында планнар коргандыр. Кызганыч, ачык һавада учак кабызу, шашлык кыздыру кебек гамәлләрне вакытлыча кичектереп торырга туры килә.
    132
    0
    0
  • 23 апрель 2018 - 16:23
    ТМТВ премиясен тапшыру тантанасы: кемгәдер харизма, кемгәдер алкышлар җитмәде Узган шимбәдә “Пирамида” концертлар залында “ТМТВ татар музыкаль телеканалы премиясе”н тапшыру тантанасы узды.
    236
    0
    0
  • 23 апрель 2018 - 16:04
    Чия бәлеше пешерү ЫСУЛЫ Аның өчен 200 гр сыер мае, 1 йомырка, ярты стакан шикәр комы, 2 стакан он, 1 аш кашыгы каймак, 1 чәй кашыгы көпшәкләндергеч (разрыхлитель), 2 аш кашыгы крахмал, 600 гр чия (катырылган да ярый), 2 аш кашыгы шикәр пудрасы кирәк.
    81
    0
    0
  • 23 апрель 2018 - 15:21
    10 кубокның яртысы – Зариповныкы?! Спортка артык мөкиббән китмәсәм дә, соңны көннәрдә «Ак Барс» - ЦСКА, Гагарин кубогы дигән сүзләр бик еш колакта яңгыраганга, ял көнне кичке биштә телевизорны кабызып куярга булдым. Янәсе, өй тирәсендә кайнаган вакытта комментаторларның такылдавы менә дигән интершум булачак.
    137
    0
    1
  • 23 апрель 2018 - 11:29
    Гөлүсә һәм Наил Насыйбуллиннар: «Үзең эшләгәч, акча да янга кала» Гөлүсә һәм Наил Насыйбуллиннар гаиләсе туганга – 29 ел. Алар дүрт бала тәрбияләп үстергән. Өчесенең инде үз гаиләләре барлыкка килгән. Насыйбуллиннарның биш оныгы бар.
    312
    0
    3
  • 22 апрель 2018 - 14:07
    «ТМТV» премиясен тапшыру тантанасы турында 10 кызыклы факт 1. Һәрвакыт концерт ахырында җырлый торган Elvin Grey бу юлы тамашаны ачып җибәрде һәм елның иң популяр җырчысы булып танылды.
    1430
    0
    1
  • 22 апрель 2018 - 14:00
    Циркта оныкларым курыкты Балачакта циркка еш бара идек. Ул чакта алгы рәтләргә билет 1 сум 20 тиен генә иде шул. Хәзер бәяләр дә, цирктагы мохит, чыгышлар да башка.
    283
    0
    1
  • 22 апрель 2018 - 12:12
    Как ясау ЫСУЛЫ Гөлүсә Насыйбуллинадан тәмле как рецепты
    479
    0
    5
  • 22 апрель 2018 - 11:01
    Роберт Миңнуллин мәзәкләре Барып җитеп булмый...
    287
    0
    2
  • 22 апрель 2018 - 10:10
    Афиша 23-29 апрель Г.Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры 
    151
    0
    0
  • 22 апрель 2018 - 09:33
    «Сандугач»лар канатларын ныгыта Шушы көннәрдә «Рухият» рухи яңарыш фондының «Сандугач сайрар илем» балалар иҗаты фестивале Казанда зур гала-концерт белән төгәлләнде. Бу көнне Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе сәхнәсендә бию һәм җыр коллективлары составында 250гә якын «сандугач» чыгыш ясады. 
    123
    0
    0
  • 21 апрель 2018 - 18:55
    «TMTV» музыкаль премиясе тапшыру тантанасыннан сәхнә арты ФОТОРЕПОРТАЖЫ Бу минутларда “Пирамида” концертлар залында “TMTV” татар музыкаль телеканалы премиясен тапшыру тантанасы бара.
    1187
    0
    2
  • 21 апрель 2018 - 13:17
    Тәрәзәләр Без урамнан икәү үтеп барабыз. Мин, аның шәенө генә барырга тырышып, акрынрак атлыйм. Гаҗәп, ул да, як-ягына каранып, һаман адымнарын акрынайта. Нидер әйтергә теләгәндәй, проспектның аргы башына йотылып карый. Аннары бөтенләй туктый да, нигәдер оялып кына:
    384
    2
    0
  • 21 апрель 2018 - 12:44
    Кышкы киемнәрне саклау буенча КИҢӘШЛӘР Туныгызны балконда сакламагыз, йоны кибеп, сына башларга мөмкин.
    236
    0
    1
Реклама
  • 13 апрель 2018 - 15:47
    «Шәһри Казан» ат җигәргә өйрәтә
  • «TMTV» музыкаль премиясе тапшыру тантанасыннан ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Спорт гимнастикасы буенча Россия чемпионатыннан ФОТОРЕПОРТАЖ 18.04.2018
  • Икенчел чимал һәм кием җыю буенча мобиль пункты акциясе. Фоторепортаж
  • Казанда язгы өмә старт алды
  • Иң яхшы хат ташучылар бүләкләүдән ФОТОРЕПОРТАЖ 12.04.2018
  • Яшел Үзән районы Татар Танае авылын су баскан! 11.04.2018
  • Алдавыч боз балыкчыларны куркытмый
  • Авыл хуҗалыгы ярминкәләреннән ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Илфак Шиһаповның тууына 50 ел тулуга багышланган кичәдән ФОТОРЕПОРТАЖ 5.04.2018
  • Мәшәкате күп булса да, яз – яз инде ул...
Соңгы комментарийлар
Интервью
  • 23 апрель 2018 - 17:22
    15 майга кадәр шашлык кыздыру тыела?! Алда май бәйрәмнәре. Күп кешеләр, әлбәттә, табигать кочагында ял итү, шашлык яки уха пешерү турында планнар коргандыр. Кызганыч, ачык һавада учак кабызу, шашлык кыздыру кебек гамәлләрне вакытлыча кичектереп торырга туры килә.
    132
    0
    0
Ночной режим