Шәһри Казан

Россиялеләргә «Ай ясагы» түләтергә җыеналар

15 елга исәпләнгән программаны чынга ашыру өчен 2,15 триллион сум акча таләп ителә. Уваров тәкъдименчә, россиялеләр ихтыяри нигездә «Ай ясагы»н түләсәләр, нәтиҗәгә ирешеп була.

Тормыш дәрәҗәсе белән икътисадның бәйлелеге турында диссертацияләр һәм калын-калын китаплар язалар, ә кыскача гына әйткәндә – икътисадтан килгән керем халыкның тормыш дәрәҗәсен тәэмин итә. Теләсә кайсы дәүләтнең эчке вал продукты (ЭВП) аның күрсәткече һәм моны нәрсә белән ашарга икән дип баш ватасы юк – аны халык санына гына бүләргә кирәк. Теге яки бу илдә булучылар, андагы тормыш дәрәҗәсен күреп, кемнең күпме «ЭВыПы»ланганын чамалый ала.

 
Россия икътисадын күтәрү буенча күп эшләр эшләнә, ирешелгән нәтиҗәләр дә бар, аны тагын да алгарак җибәрү өчен күпме белгеч баш вата. Күптән түгел генә «Роснано» башлыгы Анатолий Чубайс та аңа үсәргә комачаулый торган төп проблемаларны атап үткән. Аның фикеренчә, газ белән электрга бәяләрнең түбән булуы аны тоткарлап тора икән. Шул ук вакытта тәкъдим белән дә чыга – тотарга да газга бәяләрне күтәреп куярга! Россиялеләр аны бик арзан бәягә яндырганга, елына 50-60 миллиард кубометры бушка ягыла икән. Безнең илдә бу ягулыкка бәяләр башка бик күпләр белән чагыштырганда арзан – 5,7 сум гына. Швециядә, мәсәлән, аның кубометры 75 сумга чаклы җитә. Әмма Скандинавиянең бу дәүләте – дөньядагы иң алда баручыларның берсе, аның белән чагыштырып утыруның мәгънәсе юк.

Реклама

Европаның уртача бәяләренә җитсен өчен дә бездәгесен алты тапкырга күтәрергә кирәк булачак. Халык алты гына түгел, аннан күбрәккә кыйммәтләнсә дә риза булыр иде, әгәр тормыш дәрәҗәсе шуның хәтле үк югары булса. Кунак ашы кара-каршы булырга тиеш: сез – безгә, без – сезгә. Шулай үзара бирешеп торганда, нинди күңелле булыр иде. Бүген дә коммуналь хезмәтләр өчен түләүләр күпчелек россиялеләрнең кесәсенә суга, шуңа өстәп тагын Чубайс тәкъдиме дә кабул ителсә, бурычка батучылар күпкә артачак. Бәяләрне 50 процентка арттырганда да бурычлар 1,5-2 тапкырга үсәчәк, диләр белгечләр. Үзеңне Швециядә кебек хис итәр өчен газга бәяләрне арттыру гына аз шул әле. «Суга батучыларны коткару – батучыларның үз мәшәкате» дигәннәренең ачык мисалы бу.

«Идел буенда ачлык, халык кырыла», – дип килеп әйткәч, Бохара әмире: «Нигә соң алар пылау ашамыйлар икән?» – дип аптыраган ди. Шуның төсле, өстәгеләр астагыларның хәлен аңламый торып, икътисад ниндидер үсеш алыр, «ЭВП»ыбыз артып китәр дип хыялланасы гына кала. Эшлисе эшләр дә бик күп бит безнең – Марс, Ай программаларын гамәлгә ашырасы бар. Алар да шактый гына чыгымнар сорый. Берләшкән ракета-космик корпорациясенең элеккеге департамент директоры Валентин Уваров моннан да чыгу юлын тапкан – Ай ясагын гамәлгә кертергә кирәк икән. Унбиш елга исәпләнгән әлеге программаны чынга ашыру өчен 2,15 триллион сум акча таләп ителә. Уваров тәкъдименчә, россиялеләр ихтыяри нигездә «Ай ясагы»н түләсәләр, нәтиҗәгә ирешеп була. Халыкның йөз миллионы гына ясак түләргә ризалашса да, һәркайсына 21,5 мең яки унбиш ел буена ай саен 120 сум килеп чыга. Дөрес, элеккеге департамент җитәкчесе моны мәҗбүр итеп түгел, теләк белдерүчеләр исәбенә генә эшләргә ди, әмма Ай программасы безгә шул хәтле кирәк һәм беренчел мәсьәлә булып тора ки, дәррәү кушылырбыз, мөгаен. Ай саен 120 сумыңны кызганып, америкалылар йә кытайлар, Айга менеп, безнең башка төкермәс өчен. Уваров Россиягә бу өлкәдә АКШ белән әшнәлек килешүләренә өмет итәргә кирәкми, океан артындагыларны беренче чиратта космостагы әшнәлек мөнәсәбәтләре түгел, ә үзенең милли куркынычсызлыгын тәэмин итү борчый, дип белдергән. Менә бит ничек, башкалар өчен беренче чиратта – милли куркынычсызлык, безгә – Ай станциясе. Ай ясагын түләп бетергәч, Марс взнослары, Кояш займнары, Юпитер процентлары да булмый калмас әле, Галәм зур бит. Чубайс тәкъдим иткәнчә кыйммәтләнгән утка-газга түләгәч, галәмдәге башка җисемнәрнең программаларына да бераз калырга тиеш. Швеция кебек илләрнең бу хакта бик борчылып, нәрсәдер эшләргә җыенганы турында ишетелгәне юк. Әллә газ өчен түләүләр кыйммәт булгангамы, әллә башка нәрсәме шунда, бәлки бик нык «ЭВыПыланган»нардыр. Алай да бик яхшы түгелдер ул, ЭВПың югары булып, Ай станцияң дә булмасын инде. Җирдә генә рәхәтен күреп яшәүнең ни кызыгы бар, Айга да менеп карамагач.

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (1)
  • noname
    8 февраля 2018 в 10:18
    Шәп мәкалә! Ә безнең түрәләрнең оятсызлыгы чиксездер ул. Үзләренең түләү хакларын киссеннәр, шунда ук бөтен миллиардлар табыла
Реклама
  • 16 января 2018 в 18:39
    Илфак Шиһапов истәлегенә
  • Казанның Аккош күлендә Май чабу бәйрәмен үткәрделәр (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • Россия чаңгысы-2018. Юдино бистәсеннән фоторепортаж
  • Фәнис Ярулинның тууына 80 ел тулды
  • 2018 ел кышы рекорд куйды (5 февраль)
  • Ай тотылган төндә 31.01.2018
  • "Татмедиа" Республика матбугат һәм гаммәви коммуникацияләр агентлыгының киңәйтелгән утырышыннан ФОТОРЕПОРТАЖ
  • «Татарстан гүзәле» бәйгесеннән ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Казанны кар басты
  • Минтимер Шәймиевның шәхси фотографы Михаил Козловскийны соңгы юлга озатудан ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясендә легендар җырчы Әлфия Авзалованың тууына 85 ел тулуга багышланган искә алу концертынан ФОТОРЕПОРТАЖ 15.01
Соңгы комментарийлар
Интервью
  • 18 февраля 2018 в 09:00
    Ләйсән Фәйзуллина: «Мин – ирекле шәхес» Галиәсгар Камал театрында барган «Миркәй белән Айсылу», «Җилкәнсезләр», «Мәхәббәт FM», «Көтәм сине» спектакльләре аша таныш булган яшь актриса Ләйсән Фәйзуллина үзенчәлекле рольләр белән генә түгел, кызыклы, тирән шәхес буларак та үзенә җәлеп итә. Бүген аның һөнәренә, тормышка карата фәлсәфи уйлары, киләчәккә омтылышлары турында сорашырга, Ләйсәнне шәхес буларак ачарга тырыштык.
    303
    0
    1
  • 14 февраля 2018 в 15:00
    Яучы Наилә Җиһаншина: «50 яшькә җиткән ирләр бала табар яшьтәге хатын-кыз эзләп килә» Гомерлек яр табу замана белән тәңгәл килмәстәй катлаулы мәсьәләгә әйләнеп бара кебек, әмма моннан котылуның берәр чарасы булырга тиештер бит. Россия Мөселман хатын-кызлар берлеге рәисе, Дәүләт Думасының гаилә, хатын-кызлар һәм балалар эшләре буенча комитеты эксперт советы әгъзасы яучы Наилә Җиһаншина белән шул турыда әңгәмә кордык.
    673
    0
    2
  • 8 февраля 2018 в 12:32
    Марсель Вәгыйзов: «Шундый бер вакыт килеп җитә – дөрес яшәмәгәнеңне аңлыйсың» Татарстанның атказанган артисты Марсель Вәгыйзов белән күзгә-күз карап аралашуыбыз беренче тапкыр иде. Сөйләшер өчен җиңел, рәхәт кеше, шул ук вакытта үз-үзенә шактый ук таләпчән икәнлеген белдем. Татар җыр сәнгатендә аның үз юлы бар. Ашыкмый, каударланмый, сайлаган юлыннан тыныч, әмма ныклы адымнар белән баручы җырчы дияр идем мин аның турында. Күңеле тартмаганны җырламас, ошатканын җиренә җиткереп башкарыр.
    341
    2
    2
  • 19 февраля 2018 в 16:43
    Корея кояшы астында безгә бәхет елмаермы?
    Җиңгән очракта – гимн, җанатарларга трибунадан болгар өчен флаг юк дип тормый инде спортчыларыбыз, акрынлап булса да, Олимпия медальләре өчен көрәшүен дәвам итә.
    68
    0
    0
  • 20 февраля 2018 в 09:50
    «Игелек кәрҗине»н бергәләп тутырыйк Казанда 3 мартта ягъни шимбә көнне “Пятерочка”, “Перекресток” һәм “Карусель” кибетләрендә 14.00-18.00 сәгатьләрдә “Игелек кәрҗине” хәйрия чарасы үткәрелә. Бу яңалык “Татар-информ” мәгълүмат агентлыгында әйтелде.
    25
    0
    0