Шәһри Казан

Гайдар җыеныннан соң УЙЛАНУЛАР

Узган атнада тугызынчы тапкыр Гайдар форумы узды. Үзләренең алдынгы күрсәткечләре белән регионнарның һәм дәүләтнең социаль-икътисади үсешенә тәэсир ясаучыларны берләштергән әлеге чара быел «Россия һәм дөнья: максатлар һәм кыйммәтләр» дип аталды һәм анда 15,4 мең кеше катнашты.

Бу рекордлы сан һәм узган елгысыннан 1,5 тапкырга артыграк икән. Чит илдән килгән экспертларны карасак (алар быел 12әү булган), аларның географиясе АКШ белән Канададан Кытай һәм Европа ягына күченгәне күренә.

Форумның пленар дискуссиясендә катнашкан Татарстан Республикасы Президенты Рөстәм Миңнеханов үзенең чыгышында федераль үзәк һәм регионнар арасындагы финанс мөнәсәбәтләрендә бернәрсәне дә үзгәртмәүне сорады. «Минем үтенечем – биш ел бернигә дә тимәгез. Куйдыгыз икән – биш ел эшлик. Һәм мин күпме керем эшли алуыбызны аңлармын», – диде Президент үзенең чыгышында һәм федераль үзәкнең керемгә 1 процент салымны үзенә алуы турында искә төшерде. Регионнарга вәкаләтләрне тапшыру турында ул аларны күбрәк ышанырга чакырды.

Президент 2017 елгы Гайдар җыенында да, төбәкләргә субсидияләрне башкаларның дотациясен кисү бәрабәренә түгел, ә федераль казнаны баету юлы белән бирергә кирәк, дип кистереп әйткән иде. Ә аңа хәтле, 2016 елның азагында, ул шулай ук Мәскәүнең алга киткән төбәкләргә төрле программалар өчен федераль субсидияләр бүлүдән баш тартырга җыенуын тәнкыйтьләде.

Реклама

Гайдар җыеныннан соң кайбер басмалар Татарстанны Татария генә дип атап, аның башлыгы (Президент дигән сүз шулай ук «онытылып» калган булса кирәк) киң фикер алышуларга этәрде, аның хәтта федераль хакимиятне провокацияләве турында фикерләр дә булды, дип язды. Мәгълүм булганча, Россиядәге 85 регионның 12се генә донор булып тора һәм шуларның берсе – Татарстан. Республика исәбенә алты-җиде регион җан асраганда ярый, ә үзеңә дә калдыру турында сүз катса, үзәк басмалар бу хакта гәп куерта башлый, күңелләренә хуш килеп бетми бугай. Бу очракта алар Россия Президентының узган ел ахырындагы матбугат конференциясендә әйтелгән сүзләрен китереп куялар: кеше Россиянең төрле почмакларында яхшы яшәсен өчен, регион-донорлардан тигез бүленеш булырга тиеш, ә алар бездә – 12әү.

Әлеге модельне төзегәндә, бу вакытлыча гына, артта калган регионнарны аякка бастырышабыз да, аннан соң һәркем үзен генә карый башлаячак дигән фикер яңгыраган иде. Әмма ул вакытлыча дигәннәре күп очракта даимигә әверелә. Барыбер тартып алачаклар икән, ул акчаны эшләп торудан ни мәгънә? АКШта, мәсәлән, штатларның үзләре эшләп тапкан акчаның бер өлеше оборона өчен генә үзәккә китә, кануннары һәм хезмәт хакларының күләме буенча штатлар бер-берсеннән аерыла. Океан артында федерализм принциплары белән яшиләр икән. Форумда катнашкан «Роснано» башлыгы Анатолий Чубайсның да: «Федерализм кирәк инде, Конституциянең нигезендә шул ята, алдыбызга «Россия федерализмын торгызу» дигән максат куярга», – дип белдергәненә дә ышанасы килә, аңа бит океан артында гына булырга димәгән.

Форумда әйтелгәннәрдән соң үзәк басмалар гына түгел, җирле телеграммерлар да үзләренең каналларында көчле фикер алышулар башлап җибәргән. Узган елгы вакыйгаларның дәвамын күрергә теләүчеләр, аның икенче дулкыны булыр дип көтүчеләр юк түгел, күрәсең. Драмаларга тулы әлеге фаразларны укып карасаң, бездә иртәгә үк Кояш сүнәр дә, дөнья бетеп куяр төсле. Телеграммерларга тырнак астыннан кер эзләп, үзләрен Вангадай хис итеп фаразлап, паровоз алдыннан чабарга омтылу кирәкме икән? Гайдар җыены – гадәти фикер алышу ул һәм Президентның әйткән сүзләре сәяси-икътисади фикер алышу кысаларына кергән. Тиздән булачак сайлаулар алдыннан әлеге тезисларның актуальлеге арта һәм Татарстан мондый идеяләрне җиткерергә хокуклы. 2017 ел азагында Казанда Россиянең финанс министры Антон Силуанов катнашында узган коллегиядә дә шул ук сүзләр яңгыраган иде.

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
Реклама
  • 16 января 2018 в 18:39
    Илфак Шиһапов истәлегенә
  • Россия чаңгысы-2018. Юдино бистәсеннән фоторепортаж
  • Фәнис Ярулинның тууына 80 ел тулды
  • 2018 ел кышы рекорд куйды (5 февраль)
  • Ай тотылган төндә 31.01.2018
  • "Татмедиа" Республика матбугат һәм гаммәви коммуникацияләр агентлыгының киңәйтелгән утырышыннан ФОТОРЕПОРТАЖ
  • «Татарстан гүзәле» бәйгесеннән ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Казанны кар басты
  • Минтимер Шәймиевның шәхси фотографы Михаил Козловскийны соңгы юлга озатудан ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясендә легендар җырчы Әлфия Авзалованың тууына 85 ел тулуга багышланган искә алу концертынан ФОТОРЕПОРТАЖ 15.01
  • Эт елында этләр җигеп... (Горки-Әмәт урман паркыннан фоторепортаж)
Соңгы комментарийлар
Интервью
  • 18 февраля 2018 в 09:00
    Ләйсән Фәйзуллина: «Мин – ирекле шәхес» Галиәсгар Камал театрында барган «Миркәй белән Айсылу», «Җилкәнсезләр», «Мәхәббәт FM», «Көтәм сине» спектакльләре аша таныш булган яшь актриса Ләйсән Фәйзуллина үзенчәлекле рольләр белән генә түгел, кызыклы, тирән шәхес буларак та үзенә җәлеп итә. Бүген аның һөнәренә, тормышка карата фәлсәфи уйлары, киләчәккә омтылышлары турында сорашырга, Ләйсәнне шәхес буларак ачарга тырыштык.
    38
    0
    0
  • 14 февраля 2018 в 15:00
    Яучы Наилә Җиһаншина: «50 яшькә җиткән ирләр бала табар яшьтәге хатын-кыз эзләп килә» Гомерлек яр табу замана белән тәңгәл килмәстәй катлаулы мәсьәләгә әйләнеп бара кебек, әмма моннан котылуның берәр чарасы булырга тиештер бит. Россия Мөселман хатын-кызлар берлеге рәисе, Дәүләт Думасының гаилә, хатын-кызлар һәм балалар эшләре буенча комитеты эксперт советы әгъзасы яучы Наилә Җиһаншина белән шул турыда әңгәмә кордык.
    438
    0
    2
  • 8 февраля 2018 в 12:32
    Марсель Вәгыйзов: «Шундый бер вакыт килеп җитә – дөрес яшәмәгәнеңне аңлыйсың» Татарстанның атказанган артисты Марсель Вәгыйзов белән күзгә-күз карап аралашуыбыз беренче тапкыр иде. Сөйләшер өчен җиңел, рәхәт кеше, шул ук вакытта үз-үзенә шактый ук таләпчән икәнлеген белдем. Татар җыр сәнгатендә аның үз юлы бар. Ашыкмый, каударланмый, сайлаган юлыннан тыныч, әмма ныклы адымнар белән баручы җырчы дияр идем мин аның турында. Күңеле тартмаганны җырламас, ошатканын җиренә җиткереп башкарыр.
    312
    2
    2