Шәһри Казан

Илфак Шиһаповның әнисе Асия апа: «Нәрсә җитми безгә?»

Асия апа ШИҺАПОВА – безнең өчен чит кеше түгел. Хезмәттәшебез Илфак Шиһаповның әнисе. Илфакның әнисенә шалтыратмаган бер генә көне дә юк иде.

Асия Шиһапова Лениногорск районының Иске Иштирәк авылында яши. Җәй көне дустыбызның кабе­ренә кайткач, әнисе белән дә озак сөйләшеп утырган идек. 79 яшьлек Асия апаның өендәге тәртип-чисталыккка шаккатарсың. Ишегалдын тутырып, чәчәкләр үстерә. Шигырьләр яза. Берничә шигыре арасыннан берсен сайлап алып сезгә дә тәкъдим итәбез, кадерле укучыларыбыз. Илфакның да элегрәк чыккан бер язмасын сайладык. Сезгә ничектер, әмма без әни белән улның иҗатында һәм тормышка карашларында уртаклык күрдек...

Нәрсә җитми безгә?

Машинаң да кала, алтының да кала.
Балаң кала, кала хатының.
Нигә кирәк шулкадәрле байлык,
Иң кадерле әйбер – саулыгың.

Истәдер бит, ташу суын ерып
Туң бәрәңге җыйган көннәрең.
Туң бәрәңге камырының тәме
Тел очында һаман, үтмәде.

Сугыш кырларына ирен озатып,
Калды ана бишәр бала белән.
Биш баладан ачтан үлми калган
Берсе уйнап үсте безнең белән.

Кыш көннәре сукыр лампа белән
Әни эрли иде күлмәклек.
Киндер күлмәк киеп үскәнгәме
Таза булып үстек, үлмәдек,
Аллергия чирен белмәдек.

Җигелеп тарттык уфалланы
Әнкәйләр белән бергә.
«Әни булалмассыз инде», –
Дияләр иде безгә.

Ләкин әни булдык без дә,
Үстердек бишәр бала.
Үлән ашап үскәнгәме,
Яшьләр туксанга бара.

Ә бүген соң...
Шкаф тулы – кием-салым,
Сервант басыла көмештән.
Алтын алка тагып йөри
Бала-чага бер яшьтән.

Кунакка бара әбиләр
Алтын алка-йөзектән.
Хәерләр таратышалар
Берлек түгел, йөзлектән.

Өсләр бөтен, тамаклар тук,
Өйләрдә гел газ яна.
Риза булмасаң барсына,
Үткән елларга кара.

Реклама

Һәрбер капка турысында
Өчәр машина тора.
Нидер җитми, һаман кирәк,
Нидер кирәк халкыма!

Изгелекләр эшләгез сез
Калган гомерегездә.
Кеше чәйнәп утырмагыз
Капка төпләрегездә.

Асия ШИҺАПОВА.

***

Нәрсә ул нигъмәт?

Авылга әнигә шалтыраттым. Көненә ким дигәндә ике тапкыр шалтыратам мин аңа – ялгызы, яше дә бар, гел кайтып булмагач, сагындыра да. Шалтыраткан саен, вакытка карап, тәмләп сөйләшәбез. Авыл хәлләрен ул сөйли, Казан, республика тирәсендәгесен – мин.

Беркөн сөйләшкәндә, әни әйт­кән бер нәрсә мине нык тет­рәтте. Ул, үзенә генә хас йомшак тавыш белән, миннән доллар курсының күпме булуын сорады.

– Ышту-то телевизордан әйт­ми башладылар, интернеттан карап ал әле, улым, – ди. – Һаман ниндидер кризис та кризис диләр, һич аңламыйм шуны. Бөтен җирдә, авыл читләрендә чабылмаган печән кибеп ята, кыр тулы икмәк, бакчада бәрәңге дә, кишер дә, суган да, чөгендер дә ишелеп уңа. Күпме җиләк, чия булды, алма күп – нинди кризис соң ул?! Берәрсе ачка интегәме соң?!

Тиле әйтмешли, бишенче айфон белән алтынчы айфон арасындагы аерманы аңлый алмаган әнидән доллар курсы белән башын катырмавын сорап, сүзне икенчегә бордым. Ләкин аның кыр тулы чабылмый калган печән белән бакча тулы нигъмәт һәм берәүнең дә ачка интекмәве турындагы сүзләре хәтергә уелып калды. Чыннан да, заманында кырдан рөхсәтсез бер сәлге печән чабарга да ярамаган чорларда малга «курмы» әзерләү азапларын әле мин дә хәтерлим бит.  Яшәүнең бөтен өмете дә колхоз биргән такы-токырак хезмәт хакы һәм бакчадагы бәрәңге белән абзардагы мал-туар булган чорны. Шуңа да сугыш еллары ачлыгын күреп, «татып» үскән әни өчен бүгенге бакчадагы яшелчә-җимеш тә, кырдагы печәннең дә чыннан да нигъмәт икәнен бик яхшы аңлыйм. Ләкин шулай да ачлык булмаган, бөтенебез дияр­лек затлы машиналарда чапкан, гел дә яңадан-яңа кием кигән бу заманда нинди кризис соң ул?!

Икенче көнне бугай, Татарстанның бөтенләй икенче ягыннан булган бер танышым каенанасын Киров өлкәсенә совет чорында бишәр генә сутый итеп бүленгән бакчаларга алып барулары турында сөйләде.
– Баруын яхшы гына барды әни, – диде ул. – Тик барып ботаклары чия, алма, сливадан сыгылып торган җимеш агачларын күргәч, әллә ниш­ләде. «Карагыз күпме нигъмәт бит», – дип, муенына буяу­дан бушаган егерме литр­лы чиләкне асып, җимеш җыя башлады. Ашыгып. Җитмәсә безне дә ашыктыра. «Җыегыз, фәләннәргә дә бирербез, тегеләргә дә кирәк», – дия-дия, ашыга-ашыга җыя да җыя. Көн кызу. Әни урманга барам дип калынрак киен­гән. Аның ашкынуына бирелеп, без дә комсызланып җимеш җыя торгач, әнинең хәлсезләнеп җиргә утырганын чамаламый да калганбыз бит. Тиз генә машинаны кабызып юлга кузгалдык. Юлда даруханәгә туктап, әнине салкын су белән юындырып, көч-хәл белән рәткә керттек. Менә сиңа нигъмәт!

Танышымның каенанасы минем әни белән бер елгы. Сугыш алды балалары алар. Шуңа ике көн рәттән без уйлап та бирмәгән нәрсәләргә карата нигъмәт сүзе куллануын ишетү гаҗәбрәк булса да, артык аптыратмады. Чын нигъмәтнең нәрсә икәнен аңлар өчен, алар үткән юлны үтәргә, алар күргәнне күрергә, алар кичергән ачлыкларны кичерергә кирәктер, күрәсең. Аллам сакласын, әлбәттә... Ләкин нигъмәтне «Бәхетле» кибетен­дәге ризык белән «Макдоналдс» ресторанындагы бутерброд арасында дип уйлаган безнең буын һәм безнең балалар буынына ничек аңлатырга соң дигән сорау туа. Чын муллыкның, чын рәхәт тормышның, чын кризисның да ни икәнен аңлый башлар идек... Шуларны уйларга мәҗбүр иткән сүзләре өчен мин әнигә дә, танышымның каенанасына да олы рәхмәтле. Матур һәм тук яшибез бит бүген...

Илфак  ШИҺАПОВ

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (1)
  • noname
    11 ноября 2017 в 11:01
    жэй кэнэ авылга кайткан саен исем китэ. тау башы тулы чабылмаган печэн.колхознын ташландык бакчасында алма череп ята жилэк.э кайчандырпеэн чабар жир юк иде,Печэнне сатып алалар. саламны яндыралар,
Реклама
  • 16 января 2018 в 18:39
    Илфак Шиһапов истәлегенә
  • Минтимер Шәймиевның шәхси фотографы Михаил Козловскийны соңгы юлга озатудан ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясендә легендар җырчы Әлфия Авзалованың тууына 85 ел тулуга багышланган искә алу концертынан ФОТОРЕПОРТАЖ 15.01
  • Эт елында этләр җигеп... (Горки-Әмәт урман паркыннан фоторепортаж)
  • Казанда Үзәк чыршы ачылды
  • Пенсия фонды үтеп баручы елга йомгак ясады
  • Черек күлдә шугалак ачылды
  • Президент чыршысыннан ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Чаңгылы якшәмбе
  • Казанның Аккош күлендә күңелле ял
  • Дәүләт Советы сессиясеннән ФОТОРЕПОРТАЖ 21.12.2017
Соңгы комментарийлар
  • noname
    22 января 2018 в 17:16
    Бүген бер танышым "Шәһри Казан" сайтында сиңа комментарий язганнар, ә син җавап та бирмисең, дип шелтәләгәч, кереп караган идем дә, менә, гаебемне төзәтәм. Рәхмәт игътибарыгыз, сүзләрегез өчен! :) Кайчандыр Альберт абый безне чак кына укытып алган иде, махсус курс буенча керде. Шул дәресләрдән тыш аның белән аралашырга туры килмәде, шуңа да сез язган фикер минем өчен гайре көтелмәгән бер яңалык булды. "Әдәбиятчы" да дигән сүзләрегездән соң... үзегезне дә таныйсы килү теләге уянып калды) Мөмкин булса, языгызчы. Монда булмаса, ВКда яисә Фейсбукта - личкага. Шат булыр идем)
  • noname
    22 января 2018 в 14:47
    Исэнмесез Фирзэр Абый. Мин сезне бик хормэт итэм, жырларыгызны бик яратам. Авылны яратып сойлэвегез , сезгэ хормэтемне тагы да арттырды. Сезне юбилиегыз белэн котлыйм. Ижатыгызда унышлар, сэламэтлек телим.
  • noname
    22 января 2018 в 09:11
    Себехэналла мэшэалла куз тимэсен.молодец.Килэчэктэдэ зур унышлар насыйп итсен Раббым бер Аллам.Мин бик шат безнен татар кызыбызнын зур унышларына.Саулык бэхет тыныч хэерле бэракэтле гомер насыйп итсен Раббым бер Аллам сина Алинэ.
  • noname
    19 января 2018 в 23:18
    Өч һәм аннан да күбрәк баласы булганнарга 6 яшь тулганчы дарулар алу өчен 125 сум, коммуналь хезмәтләр, фатир өчен түләүләрдә 30 процент ташлама, мәктәп укучыларына, студентларга юлда йөрү өчен 282 сум дәүләт ярдәме каралган. Балалар бакчасына 50 процент ташлама белән түли аласыз. Түләгән сумманың бер өлеше компенсацияләнә. Гаиләдәге уртача айлык керем бер кеше башына 20 мең сумнан азрак булганда,өстәмә компенсация каралган. Биш һәм аннан да күбрәк баласы булганнар "Ана даны" медаленә ия була ала. Бу очракта һәр бала исәбеннән 5000 сум акча бирелә. Татарстан Президенты карары белән тиздән гамәлгә керәчәк авылдагы балалы гаиләләр өчен пособие турында әлегә төгәл генә мәгълүмат юк. Җитәкчеләр 1 февральгә кадәр барысы да ачыкланыр, дип вәгъдә итәләр.Әлеге пособиегә кагылышлы яңалыкларны "ШК" газетасыннан һәм сайтыннан күзәтеп бара аласыз, шулай ук теркәлү урыны буенча социаль яклау бүлегенә мөрәҗәгать итсәгез дә була. Хөрмәт белән,"ШК" газетасының бүлек мөхәррире Эльвира Мозаффар.
  • noname
    20 января 2018 в 11:13
Интервью
  • 15 января 2018 в 11:44
    Пенсиягә быел да 5000 өстәп түләнә дисәләр, нишләргә? Татарстанда пенсиягә 5 мең сум өстәмә түләүләр вәгъдә итеп шалтыратулар саны арткан.
    462
    0
    0
  • 15 января 2018 в 11:19
    Кеше бәхетсезлегендә бәхет корып буламы? Ата-ана өчен бала – бәгырь ите, диләр. Туганда кендек җепләре белән бәйләнгән ана белән бала арасы исә бүген дә галәмнең ачылып бетмәгән сере, табышмагы булып кала бирә.
    371
    0
    1
  • 15 января 2018 в 10:56
    Балтач районы Норма авылы мәктәбен ни өчен «кытай стенасы» белән тиңлиләр? Иң күп үзгәрешләр мәктәптә була дисәм, ялгышмамын кебек. Әле бер реформа, әле икенчесе, ул арада тикшерүләр килеп җитә. Бер уйласаң, мәктәп тормышы моннан башка да гел кайнап тора. Укытучылар, балалар, әти-әниләр яшәешенә, кәефенә дә бәйле әле ул. Хәтта мәктәпне тәмамлап чыкканнан соң да беркем дә аннан тулысынча аерылып бетми. Матур истәлекләр, классташлар, белем биргән укытучыларың гомер буе синең белән. Ул арада балаларың мәктәп сукмагына баса, аннан соң оныклар...
    285
    0
    1