Шәһри Казан

Урман сагызы ясаучы Гөлнара Гыйбадуллина: «Аена 30-40ар мең сумлык сагыз саткан да булды»

Алан борын-борыннан сагызчылар авылы буларак билгеле. Бу авылда сагыз кайнатып карамаган кеше юк. Ул алар өчен искә төшкәндә генә эшләнеп куя торган эш түгел, ә тотрыклы акча китерә торган шөгыль, үзләре әйтмешли, бизнес.

Аланда яшәүче әби-бабайлар әйтүенчә, җәй буена сагыз кайнатып, шуның акчасына күрше авылга укырга йөрер өчен велосипед та ала торган булганнар. Шуны сатып кергән акчага балаларны да укыттык, кредитлар да түләдек, тормышыбызны шул сагыз белән алып бардык, ди алар.

Аланлыларның сагызы кибеттә сатыла торган ялтыравык каплы шакмак сагызга бөтенләй охшамаган. «Коймак сагыз»ның төсе коңгырт, бер данәләп кенә сатыла һәм ул урманнан алып кайтыла. Урман сагызын кара чыршы кайрысына ябышып каткан сумаладан ясыйлар. Гыйбадуллиннар да, аны җыяр өчен, күрше район урманнарына кадәр чыгып китә.

– Аны ел әйләнәсендә җыярга була, әмма кышын карга чумып, язын юеш, пычракта җыясы килми. Җәен исә черкиләр талый. Шуңа да без көз көне йөрибез. Бер баруда күп итеп җыеп кайтабыз, – дип сөйли безгә сагыз кайнату остасы Гөлнара Гыйбадуллина.

Реклама

Аның әйтүенчә, сумаланы агач кайрысын имгәтмичә сак кына җыярга кирәк. Яшь сумаланы җыю ансатрак, аны сыпырып кына да алып була ди. Катып киткәннәрен өтерге белән алалар. Урманнан кайткач, сумаланы алюмин кәстрүлгә эретергә куялар. Күп итеп тутырырга ярамый, чөнки ул кайнап чыгып ташырга да мөмкин. Аны гел күзәтеп торырга кирәк. Бер кат кайнаткач, урман чүпләре, вак ботак-чабаклардан чистарту өчен, кайнар килеш сөзәләр. Элек ике кат марля аша сөзгәннәр, хәзер җайлырак юлын тапканнар. Юка ак төстәге оекбаш аша сөзәләр. Аннары тагын кайнатырга куялар. Уттан иртәрәк тә, соңга калып та алырга ярамый. Кайнавы җитмәсә – сагыз тешкә ябыша, артып китсә – каты була. Тәмам өлгереп җиткәч, уттан алалар. Савытка салкын су салып куеп, кул пешмәсен өчен бармакларны шуңа манып алалар да кәстрүлдән бераз гына кайнар сумала алып, юка нәни коймаклар ясыйлар. Суынгач, аларны кечкенә генә полиэтилен пакетларга тыгып куялар.

– Каенатамнар кечкенә чакларында сагызны сулы банкаларга тутырып куеп, авылларга барып сатып йөргәннәр. Ул вакытта пакетлар юк, салкын суда алар эреми. Суны гел алыштырып йөргәннәр. Мин тумышым белән Шода авылыннан. Шушы район кешесе булсам да, безнең авылда сагыз кайнатучыны хәтерләмим. Әни аны базардан сатып алып кайта иде. Монда килгәч кенә сагыз кайнатырга өйрәндем. Декрет ялында утырганда, кайбер айларда 30-40ар мең сумлык сагыз да саткан булды. Әмма моның кадәр акча эшләр өчен шуның белән генә шөгыльләнергә кирәк, – ди Гөлнара.

– Икешәр-өчәр мең сагыз кайнатабыз дисез, нишләп Казанга кадәр килеп җитми соң алар?
– Коймак сагызлар бик популяр, аларны Саба, Кукмара, Арча, Әтнәләргә сатабыз. Аларны күбрәк базарда сатып утыручы әбиләр ала, авыл кибетләренә сатарга куябыз. Үзебез өч сумнан бирәбез, алар үзләренең бәясен куеп сата. Әле сораучылар булып, кайнатырга чимал да калмаган вакытлар була. Авылда сумаланы урманнан җыеп кайтып сатучылар да бар. Үзебезнең чимал җитмәгәч, шулардан алабыз. Аның иң кыены да – сумала җыю. Алып кайтып бирсәләр, сагыз кайнатуның бер авырлыгы да юк.
Аланлылар менә шундый тәмләткечләр, буягычлар кушылмаган чын табигый урман сагызын чәйни. Үз сагызларын...

 Балтач, Алан

 

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
Реклама
  • 16 января 2018 в 18:39
    Илфак Шиһапов истәлегенә
  • Казанның Аккош күлендә Май чабу бәйрәмен үткәрделәр (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • Россия чаңгысы-2018. Юдино бистәсеннән фоторепортаж
  • Фәнис Ярулинның тууына 80 ел тулды
  • 2018 ел кышы рекорд куйды (5 февраль)
  • Ай тотылган төндә 31.01.2018
  • "Татмедиа" Республика матбугат һәм гаммәви коммуникацияләр агентлыгының киңәйтелгән утырышыннан ФОТОРЕПОРТАЖ
  • «Татарстан гүзәле» бәйгесеннән ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Казанны кар басты
  • Минтимер Шәймиевның шәхси фотографы Михаил Козловскийны соңгы юлга озатудан ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясендә легендар җырчы Әлфия Авзалованың тууына 85 ел тулуга багышланган искә алу концертынан ФОТОРЕПОРТАЖ 15.01
Соңгы комментарийлар
Интервью
  • 18 февраля 2018 в 09:00
    Ләйсән Фәйзуллина: «Мин – ирекле шәхес» Галиәсгар Камал театрында барган «Миркәй белән Айсылу», «Җилкәнсезләр», «Мәхәббәт FM», «Көтәм сине» спектакльләре аша таныш булган яшь актриса Ләйсән Фәйзуллина үзенчәлекле рольләр белән генә түгел, кызыклы, тирән шәхес буларак та үзенә җәлеп итә. Бүген аның һөнәренә, тормышка карата фәлсәфи уйлары, киләчәккә омтылышлары турында сорашырга, Ләйсәнне шәхес буларак ачарга тырыштык.
    289
    0
    1
  • 14 февраля 2018 в 15:00
    Яучы Наилә Җиһаншина: «50 яшькә җиткән ирләр бала табар яшьтәге хатын-кыз эзләп килә» Гомерлек яр табу замана белән тәңгәл килмәстәй катлаулы мәсьәләгә әйләнеп бара кебек, әмма моннан котылуның берәр чарасы булырга тиештер бит. Россия Мөселман хатын-кызлар берлеге рәисе, Дәүләт Думасының гаилә, хатын-кызлар һәм балалар эшләре буенча комитеты эксперт советы әгъзасы яучы Наилә Җиһаншина белән шул турыда әңгәмә кордык.
    645
    0
    2
  • 8 февраля 2018 в 12:32
    Марсель Вәгыйзов: «Шундый бер вакыт килеп җитә – дөрес яшәмәгәнеңне аңлыйсың» Татарстанның атказанган артисты Марсель Вәгыйзов белән күзгә-күз карап аралашуыбыз беренче тапкыр иде. Сөйләшер өчен җиңел, рәхәт кеше, шул ук вакытта үз-үзенә шактый ук таләпчән икәнлеген белдем. Татар җыр сәнгатендә аның үз юлы бар. Ашыкмый, каударланмый, сайлаган юлыннан тыныч, әмма ныклы адымнар белән баручы җырчы дияр идем мин аның турында. Күңеле тартмаганны җырламас, ошатканын җиренә җиткереп башкарыр.
    334
    2
    2
  • 19 февраля 2018 в 16:43
    Корея кояшы астында безгә бәхет елмаермы?
    Җиңгән очракта – гимн, җанатарларга трибунадан болгар өчен флаг юк дип тормый инде спортчыларыбыз, акрынлап булса да, Олимпия медальләре өчен көрәшүен дәвам итә.
    55
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 19:08
    Жәвит Шакиров: «Зөлфиякәй - изоляциядә!» - Əле гастрольләрдән кайтып кергәнгә ике генә көн. Менә, беләсезме, безгә ял итәргә ярамый икән. Бераз эш режимыннан чыксаң, нәрсәдер була да куя!
    168
    0
    1